Raporlu günlerde maaş kesilir mi? Rapor günlerinde ücret, SGK eksik gün kodu, puantaj ve uzun raporda fesih süresi

Raporlu günlerde maaş ödenir mi?

Kural olarak ödenmez. Rapor süresince çalışanın geliri SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğidir ve kanun işverene bu günler için ücret ödeme yükümlülüğü getirmez. İş sözleşmesi rapor boyunca askıda kalır. İş Kanunu da sözleşmenin askıda kaldığı ve işçinin işine gidemediği sürelerde ücret işlemeyeceğini söyler (m.25/I).

SGK ödeneğinin şartları 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesinde yazar. Hastalıkta ödenek, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse üçüncü günden başlar. İş kazası ve meslek hastalığında ise her gün için ödenir. Tutar ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısıdır.

İşveren raporun ilk 2 gününü ödemek zorunda mı?

İş Kanunu'nda da 5510 sayılı Kanun'da da işvereni hastalık raporunun ilk iki günü için ücret ödemeye zorlayan bir hüküm yok. Bu zorunluluk iş sözleşmesinden, toplu iş sözleşmesinden ya da süreklilik kazanmış bir işyeri uygulamasından doğabilir. Mesela ilk iki günü yıllardır ödeyen bir işyerinde bu uygulama, tek taraflı kaldırılamayan bir çalışma koşuluna dönüşmüş olabilir (İş K. m.22).

Türk Borçlar Kanunu'nun 409. maddesinde de genel bir hüküm var. Buna göre uzun süreli bir hizmet ilişkisinde hastalık gibi sebeplerle kısa süre çalışamayan işçiye, başka bir yolla karşılanmıyorsa hakkaniyete uygun bir ücret ödenir. Bu hükmün İş Kanunu kapsamındaki işçilere ve ilk iki güne nasıl uygulanacağı konusunda farklı görüşler bulunuyor. İşyerinizde tartışma çıktıysa bir iş hukukçusuna danışın.

Toplu iş sözleşmesi varsa

TİS'li işyerlerinde rapor ücreti çoğu zaman sözleşmede düzenlenir. İlk iki günün ödenmesi ya da ödenekle ücret arasındaki farkın tamamlanması gibi maddeler sık görülür. Kanun ayrıca TİS'li işyerlerinde geçici iş göremezlik ödeneğini işverenin SGK adına işçiye ödemesine ve sonradan Kurumla mahsuplaşmasına izin verir (5510 m.18). TİS hükmü kanundaki asgari kuralın önüne geçtiği için önce kendi sözleşmenizi okuyun.

Rapor günleri SGK'ya hangi kodla bildirilir?

Ücret ödenmeyen rapor günlerini aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün olarak, 01-İstirahat nedeniyle bildirirsiniz. Aynı ay içinde rapor ile birlikte ücretsiz izin ya da devamsızlık gibi başka bir eksik gün nedeni de varsa 12-Birden fazla kodunu seçersiniz.

• Ay içinde girişi ya da çıkışı olmayan ve rapor günleri için ücret almayan çalışanın prim gününü, ayın gün sayısından ücret almadığı günleri çıkararak bulursunuz (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.100/3).
• Ödenekle ücret arasındaki farkı ya da ödenekten bağımsız olarak tam ücreti ödüyorsanız bu ödemeler prime tabidir. Bu durumda prim günü ücret ödenen günlere göre hesaplanır (SSİY m.100/4).
• SGK'nın elektronik ortamda alamadığı istirahat raporlarını eksik gün belgesi olarak saklayın.

Rapor hafta tatilini ve yıllık izni etkiler mi?

Kısa raporlar hafta tatili ve yıllık izin hakkını kaybettirmez, çünkü kanun bu günleri belirli sınırlar içinde çalışılmış sayar.

• Bir hafta içinde kalan ve hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri, hafta tatiline hak kazanırken çalışılmış gün gibi sayılır (m.46/c). Rapor süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerini ise SGK ödenek ölçüsünde öder (m.48).
• Kaza ya da hastalık yüzünden işe gelinemeyen günler yıllık izin hakkı hesaplanırken çalışılmış sayılır. Ama 25/I'deki fesih süresini aşan kısım sayılmaz (m.55/a). Bu yüzden uzun raporlarda izin hak ediş tarihi kayabilir.

Uzun raporda işveren sözleşmeyi ne zaman feshedebilir?

Hastalık ya da kaza işçinin kusurundan kaynaklanmıyorsa işverenin bildirimsiz fesih hakkı, rapor süresi işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresini 6 hafta aştıktan sonra doğar (İş K. m.25/I). Bu süre dolmadan raporu gerekçe gösterip haklı fesih yapamazsınız.

• Hastalık işçinin kastından, düzensiz yaşayışından ya da içkiye düşkünlüğünden doğduysa kural farklıdır. Bu durumda devamsızlığın ardı ardına 3 iş gününü ya da bir ayda 5 iş gününü aşması fesih sebebidir (m.25/I-a).
• Hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunu ve işçinin işyerinde çalışmasının sakıncalı olduğunu sağlık kurulu saptarsa bu da ayrı bir fesih sebebidir (m.25/I-b).
• Doğum ve gebelikte süre, 74. maddedeki doğum izni süresinin bittiği günden başlar.
• Sağlık sebebiyle yapılan haklı fesihte ihbar tazminatı ödenmez, ama en az bir yıl kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı ödenir.
• İşveren sağlık nedeniyle feshederse SGK'ya işten ayrılış nedeni olarak 28 kodunu bildirir.

Puantajda rapor nasıl işlenir?

Rapor gününü puantajda devamsızlık ya da izin olarak değil, ayrı bir rapor koduyla işleyin. Çünkü üçünün sonuçları farklıdır. Devamsızlık ücret kesintisine ve fesih sebebine dönüşebilir. Yıllık izin ücretlidir ve bakiyeden düşer. Rapor ise eksik gün nedeni 01'dir ve kanundaki sınırlar içinde hafta tatili ile yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır.

Sık ve kısa raporlar, özellikle hafta tatilinin hemen öncesine ya da sonrasına denk gelenler, devamsızlık sorununun erken işareti olabilir. Ama rapor tek başına disiplin konusu yapılamaz. Raporsuz gelmemek ise ayrı bir süreçtir.