Kıdem tazminatının dayanağı
Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu'nda değil, eski 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bırakılan 14. maddesinde düzenlenir. Bu maddedeki eski madde atıfları bugün 4857 sayılı Kanun'un karşılık gelen maddelerine (işçinin haklı feshi için m.24, işverenin haklı feshi için m.25) yapılmış sayılır.
Kimler kıdem tazminatı alır?
İki şart birlikte aranır: işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin aşağıdaki sebeplerden biriyle sona ermesi.
| Sona erme şekli | Kıdem tazminatı |
|---|---|
| İşveren feshi (25/II ahlak ve iyi niyet hâlleri dışında) | Ödenir |
| İşverenin 25/II'ye dayalı haklı feshi (ör. mazeretsiz devamsızlık, hırsızlık) | Ödenmez |
| İşçinin m.24'e dayalı haklı feshi (ör. ücretin ödenmemesi) | Ödenir |
| Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma | Ödenir |
| Emeklilik (yaşlılık, malullük aylığı ya da toptan ödeme için) | Ödenir |
| Yaş dışındaki emeklilik şartlarını (ör. 15 yıl ve 3600 gün) tamamlayıp ayrılma | Ödenir |
| Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ayrılması | Ödenir |
| İşçinin ölümü (yasal mirasçılarına) | Ödenir |
| Haklı sebep olmadan istifa | Ödenmez |
Kıdem, işçinin işe başladığı tarihten itibaren ve aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır. Hangi fesihlerde tazminatın düştüğü için haklı fesih halleri rehberine bakabilirsiniz.
İşyeri devredildiğinde ya da başka bir işverene geçtiğinde kıdem, işçinin bu işyerlerindeki toplam çalışma süresi üzerinden hesaplanır. Devirden sonra doğan kıdem tazminatından her iki işveren sorumludur; ancak devreden işverenin sorumluluğu, işçiyi çalıştırdığı süre ve devir anındaki ücret seviyesiyle sınırlıdır. Aynı kıdem süresi için birden fazla kez kıdem tazminatı ödenmez.
Nasıl hesaplanır?
- Giydirilmiş brüt ücreti bulun: Son brüt ücrete, işçiye sağlanan para ve parayla ölçülebilen sözleşme ve kanundan doğan menfaatler (ör. düzenli verilen yol, yemek yardımı) eklenir. Hangi kalemlerin dahil olacağını mali müşavirinizle netleştirin.
- Tavanla karşılaştırın: Giydirilmiş ücret, ayrılış tarihindeki kıdem tavanını aşıyorsa tavan esas alınır.
- Tam yıllar: Her tam yıl için 30 günlük ücret, yani bir aylık giydirilmiş brüt ücret.
- Artan süre: Bir yıldan artan ay ve günler için de aynı oran üzerinden oranlı ödeme yapılır.
- Kesinti: Brüt tutardan yalnızca damga vergisi (binde 7,59) düşülür.
Ücretin sabit olmadığı parça başı, akort ya da yüzde usulü çalışmalarda son bir yılda ödenen ücretin çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama ücret esas alınır.
2026 kıdem tazminatı tavanı
Kıdem tazminatının yıllık tutarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu tutar memur maaş katsayılarıyla birlikte yılda iki kez güncellenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yayımladığı tutarlar:
| Dönem | Yıllık tavan |
|---|---|
| 01.01.2026 – 30.06.2026 | 64.948,77 TL |
| 01.07.2026 – 31.12.2026 | 73.729,87 TL |
Vergi ve kesintiler
| Kesinti | Kıdem tazminatında |
|---|---|
| Gelir vergisi | Kanuna göre ödenmesi gereken tutar (tavana kadar) istisna (GVK m.25/7) |
| Damga vergisi | Binde 7,59 |
| SGK primi | Kesilmez |
Örnek hesaplar
Örnek 1 (tavanın altında): Giydirilmiş brüt ücret 45.000 TL, kıdem 4 yıl 6 ay, ayrılış Ekim 2026.
- 4 tam yıl: 45.000 × 4 = 180.000 TL
- 6 ay: 45.000 × 6/12 = 22.500 TL
- Brüt kıdem tazminatı: 202.500 TL
- Damga vergisi: 202.500 × 0,00759 = 1.536,98 TL
- Net ödeme: 200.963,02 TL
Örnek 2 (tavanın üstünde): Giydirilmiş brüt ücret 90.000 TL, kıdem tam 3 yıl, ayrılış Ekim 2026. Ücret tavanı aştığı için 73.729,87 TL esas alınır: 73.729,87 × 3 = 221.189,61 TL brüt; damga vergisi 1.678,83 TL; net 219.510,78 TL. Bir yıllık kıdemde tavandan ödenen net tutar 73.729,87 − 559,61 = 73.170,26 TL'dir.
Ödeme zamanı ve diğer çıkış alacakları
Kıdem tazminatı zamanında ödenmezse, açılacak davada gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilir. Çıkışta kıdem tazminatıyla birlikte genellikle ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti de hesaplanır. Ödemelerin banka aracılığıyla yapılması, ibraname geçerliliği açısından da önemlidir (çıkış evrakları).
Mertsis Digital ile
Çıkış hesabına doğru veriyle başlayın
- İşe giriş tarihi, izin ve devamsızlık geçmişi personel kartında; kıdem süresi tartışmaya açık kalmaz.
- İzin Bakiyesi raporu: biriken iznin ayrılışta ödenecek tahmini tutarı.
- Ayrılan personel için İş Kanunu 28. madde Çalışma Belgesi tek tıkla.
- İşe Giriş / Çıkış Listesi SGK bildirimi son günüyle; ayrılış bildirgesi gecikmez.
Sık sorulanlar
Kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmak gerekir?
Aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl çalışmak gerekir. Ayrıca sözleşmenin kanunda sayılan bir sebeple (ör. işverenin 25/II dışındaki feshi, emeklilik, askerlik) sona ermesi şarttır.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
1 Ocak – 30 Haziran 2026 arasında 64.948,77 TL, 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 arasında 73.729,87 TL'dir.
Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?
Kanuna göre ödenmesi gereken kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır ve SGK primi kesilmez. Brüt tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı?
Haklı bir sebebe dayanmayan istifada alamaz. İşçi İş Kanunu m.24'teki bir sebeple (ör. ücretin ödenmemesi) sözleşmeyi feshederse ya da emeklilik, askerlik, evlilik gibi kanundaki hâllerden biriyle ayrılırsa alır.
Bir yıldan artan süreler için kıdem tazminatı ödenir mi?
Evet. Bir yıldan artan ay ve günler için de aynı oran üzerinden oranlı ödeme yapılır.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu (m.14)
- 4857 sayılı İş Kanunu
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (m.25)
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
- ÇSGB: Kıdem tazminatı tavanı (Ocak 2026)
- ÇSGB Çalışma Hayatı İstatistikleri E-Bülteni, Temmuz 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.