Çalışma belgesi (İş Kanunu m.28)
İşten ayrılan işçiye işveren tarafından işinin çeşidini ve süresini gösteren bir belge verilir. Belge, ayrılış sebebi ne olursa olsun (istifa, fesih, emeklilik, deneme süresinde fesih) verilir. Çalışma belgesi her türlü resim ve harçtan muaftır.
- Zorunlu içerik: işçinin kimlik bilgileri, yaptığı işin çeşidi (görevi, bölümü) ve çalışma süresi (işe giriş ve ayrılış tarihleri).
- Yazılmaması gereken: kanun belgenin içeriğini işin çeşidi ve süresiyle tanımlar. Fesih sebebi, performans yorumu gibi işçiyi yeni işinde zor durumda bırakabilecek ifadeler belgeye girmemelidir.
- Doğruluk: Belgede gerçeğe aykırı bilgi bulunmamalıdır.
Belgenin vaktinde verilmemesinden ya da belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi ya da işçiyi işe alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir.
SGK işten ayrılış bildirgesi
5510 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre hizmet akdiyle çalışan sigortalının sigortalılığı sözleşmenin sona erdiği tarihte biter ve işveren bu durumu en geç 10 gün içinde SGK'ya bildirir. Bildirgedeki işten çıkış nedeni, fesih bildirimindeki gerçek sebeple uyumlu seçilmelidir.
2026 cezaları
| İhlal | Dayanak | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| Çalışma belgesi vermemek ya da belgeye gerçeğe aykırı bilgi yazmak | İş K. m.28, ceza m.99/1-d | Her işçi için 2.531 TL |
| İşten ayrılış bildirgesini süresinde ya da usulüne uygun vermemek | 5510 s.K. m.9, ceza m.102/1-j | Her sigortalı için 3.303 TL (asgari ücretin onda biri) |
SGK cezalarında, bildirge kendiliğinden ve tebliğden önce verilir ve ceza süresinde ödenirse indirimli uygulama söz konusu olabilir; ayrıntı için mali müşavirinize danışın.
İbraname: ne zaman geçerli?
İbraname, işçinin işverenden alacağı kalmadığını beyan ettiği belgedir. Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi geçerlilik için dört şartı birlikte arar:
- İbra sözleşmesi yazılı olmalı.
- İbra tarihinde, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olmalı.
- İbra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli.
- Ödeme hak edilen tutara göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılmalı.
Pratikte en güvenli yol, çıkış alacaklarını (kıdem, ihbar, kullanılmayan izin ücreti, son ay ücreti, fazla mesai) kalem kalem hesaplayıp bankadan ödemek ve ödeme belgelerini saklamaktır.
Çıkışta ödenecek alacaklar
Ayrılış sebebine göre işçiye ödenecek kalemler değişir. Her kalemin vergi ve prim durumu da farklıdır; bordroda ayrı ayrı gösterilmeleri hem işçiyle uyuşmazlığı hem de ibraname riskini azaltır.
| Kalem | Ne zaman ödenir? | Kesintiler |
|---|---|---|
| Son ay ücreti ve fazla mesai | Her ayrılışta, çalışılan günler için | SGK primi, gelir ve damga vergisi |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Her ayrılışta, hak edilip kullanılmayan izin için (m.59) | SGK primi, gelir ve damga vergisi |
| İhbar tazminatı | Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte | Gelir ve damga vergisi; SGK primi yok |
| Kıdem tazminatı | 1 yılı dolduran işçide kanundaki ayrılış hâllerinde | Yalnız damga vergisi (binde 7,59) |
Haklı sebep olmadan istifa eden işçiye kıdem tazminatı ödenmez; ancak son ay ücreti, fazla mesai ve kullanılmayan izin ücreti ödenir, çalışma belgesi verilir ve ayrılış bildirgesi süresinde yapılır. Evrak yükümlülükleri ayrılış sebebinden bağımsızdır.
Çıkış evrakları kontrol listesi
- Yazılı fesih bildirimi ya da işçinin yazılı istifası (tebliğ tarihli).
- Varsa ihbar süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri; iş arama izni kayıtları.
- Son ayın puantajı ve ücret hesap pusulası.
- Kıdem, ihbar ve kullanılmayan izin hesap dökümü; banka ödeme dekontları.
- Yıllık izin kayıt belgesi ve kalan izin bakiyesi.
- SGK işten ayrılış bildirgesi (10 gün içinde) ve doğru çıkış kodu.
- Çalışma belgesi (m.28), işçiye imza karşılığı teslim.
- Zimmetli eşyaların iade tutanağı (zimmet tutanağı).
- Gerekiyorsa en erken 1 ay sonra TBK m.420 şartlarına uygun ibraname.
- Özlük dosyasının kapatılması ve saklanması.
Mertsis Digital ile
Çıkış evrakı tek ekrandan
- Çalışma Belgesi (İş Kanunu 28. madde) ayrılan personel için tek tıkla, firma bilgisi dolu.
- İşe Giriş / Çıkış Listesi SGK bildirimi son günüyle; ayrılış bildirgesi gecikmez.
- Yıllık Ücretli İzin Kayıt Belgesi ve İzin Bakiyesi raporu: ayrılışta ödenecek iznin tahmini tutarı.
- Zimmet: ayrılan personelde kalan eşya işaretli; iade tutanağı kendiliğinden çıkar.
Sık sorulanlar
Çalışma belgesi vermek zorunlu mu?
Evet. İş Kanunu m.28'e göre işten ayrılan her işçiye işinin çeşidini ve süresini gösteren belge verilir. Vermemenin 2026 idari para cezası her işçi için 2.531 TL'dir.
SGK işten ayrılış bildirgesi kaç gün içinde verilir?
Sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde (5510 s.K. m.9). Süresinde verilmezse 2026'da sigortalı başına 3.303 TL idari para cezası uygulanır.
İşten çıkarken imzalatılan ibraname geçerli mi?
Hayır. TBK m.420'ye göre ibra tarihinde sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olmalı; ayrıca yazılı olmalı, alacağın türü ve miktarı belirtilmeli ve ödeme noksansız şekilde bankadan yapılmalıdır.
Çalışma belgesine işten çıkış sebebi yazılır mı?
Kanun belgenin işin çeşidini ve süresini göstermesini öngörür. Fesih sebebi gibi bilgilerin yazılması gerekmez; gerçeğe aykırı bilgi yazılması ise cezayı ve tazminat sorumluluğunu doğurur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- ÇSGB: 4857 sayılı İş Kanunu 2026 yılı idari para cezaları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.