Özlük dosyası nedir?
İş Kanunu'nun 75. maddesine göre işveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. Dosyada işçinin kimlik bilgilerinin yanında, İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıt saklanır ve istendiğinde yetkili memur ve mercilere gösterilir.
Aynı madde işverene bir de gizlilik yükümlülüğü yükler: işçi hakkında edinilen bilgiler dürüstlük kurallarına ve hukuka uygun kullanılır, gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgiler açıklanmaz. Kanun dosyanın kâğıt ya da elektronik olacağını belirlemez; önemli olan belgenin bulunması ve istendiğinde gösterilebilmesidir.
Özlük dosyasında bulunması gereken belgeler
Kanunda tek bir resmî liste yoktur; dosyanın içeriğini "kanunlar gereği düzenlenmesi zorunlu belgeler" belirler. Fabrikalarda aşağıdaki tablo pratik bir başlangıçtır.
| Belge | Dayanak / neden |
|---|---|
| Kimlik bilgileri | İş K. m.75 açıkça sayar |
| İş sözleşmesi ya da çalışma koşullarını gösteren yazılı belge | İş K. m.8: 1 yıl ve üzeri sözleşmeler yazılı; yazılı sözleşme yoksa 2 ay içinde belge |
| SGK işe giriş bildirgesi (ve ayrılışta işten ayrılış bildirgesi) | 5510 m.8 ve m.9; bildirimin süresinde yapıldığının kanıtı |
| İşe giriş ve periyodik sağlık muayenesi raporları | 6331 m.15; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor olmadan işe başlatılamaz |
| İSG eğitim belgeleri (işe başlama, temel, tekrar eğitimleri) | 6331 m.17 ve 2026 İSG eğitim yönetmeliği |
| Fazla çalışma onayı ve fazla çalışma saatlerini gösteren imzalı belge | Fazla Çalışma Yönetmeliği: imzalı nüsha özlük dosyasında saklanır |
| Yıllık izin kayıtları ve izin belgeleri | İş K. m.56: izin kayıt belgesi tutulması zorunlu |
| Ücretsiz izin, rapor, devamsızlık tutanakları | Eksik gün belgeleri; 10 yıl saklanır |
| KVKK aydınlatma metni (bildirildiğine dair kayıt) | 6698 m.10: aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispatı |
| Zimmet tutanakları | Verilen ve iade edilen eşyanın kaydı |
| Disiplin, uyarı ve savunma belgeleri | Olası fesih ve işe iade davasında delil |
| Ayrılışta: fesih bildirimi, ibraname, çalışma belgesi | İş K. m.28: ayrılan işçiye çalışma belgesi verilir |
İşe girişte toplanacak evrakın ayrıntılı listesi için: işe giriş evrakları listesi. Zimmet belgesi için: zimmet tutanağı nasıl hazırlanır.
Ücretsiz araçFazla çalışma onay formuÖzlük dosyasına konacak fazla çalışma onayını firma bilgileriyle hazırlayın.HesaplaÖzlük dosyası ne kadar saklanır?
İş Kanunu ayrı bir süre belirlemez. Ancak 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi işyeri kayıt ve belgelerinin, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılı başından itibaren 10 yıl saklanmasını ister; eksik gün belgeleri de bu süreye tabidir. Ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıl, kıdem ve diğer işçilik alacaklarında da dava riski ayrılıştan sonra yıllarca sürer. Bu yüzden uygulamada özlük dosyası, işçinin ayrılışından sonra en az 10 yıl saklanır.
KVKK açısından özlük dosyası
Özlük dosyası çalışanın kişisel verilerinin toplandığı yerdir; içinde sağlık raporu gibi özel nitelikli veriler de bulunur. 6698 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre özel nitelikli veriler; istihdam, iş sağlığı ve güvenliği ve sosyal güvenlik alanlarındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunluysa işlenebilir, ancak Kurulun belirlediği yeterli önlemler alınmalıdır.
- Az veri: İşin gerektirmediği belgeyi istemeyin. Türk Borçlar Kanunu m.419'a göre işveren işçinin kişisel verilerini ancak işe yatkınlıkla ilgili ya da sözleşmenin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir.
- Erişim kısıtı: Sağlık raporları ve maaş bilgisi yalnızca yetkili kişilere açık olmalı; işyeri hekimi kayıtları ayrı tutulmalı.
- Silme: Saklama süresi dolan veriler silinir, yok edilir ya da anonim hâle getirilir (6698 m.7).
- Aydınlatma: Çalışana hangi verinin hangi amaçla işlendiği işe girişte bildirilir. Ayrıntı: çalışan aydınlatma metni.
Özlük dosyası düzenlememenin cezası
Özlük dosyası düzenlememek İş Kanunu'nun 104. maddesi kapsamındadır ve 2026'da 26.620 TL idari para cezası gerektirir. Ceza tek başına büyük görünmeyebilir; asıl maliyet, dosyada bulunması gereken belgelerin eksikliğinde ortaya çıkar: imzalı fazla çalışma onayı yoksa her işçi için 4.815 TL (m.102/c), yazılı çalışma koşulları belgesi verilmemişse her işçi için 2.531 TL (m.99/1-c) ceza ve bir davada ispat yükünün işverende kalması.
Denetime hazır özlük dosyası için 6 adım
- Her çalışan için aynı sırayla dosyalanan standart bir kontrol listesi kullanın.
- İşe giriş setini çalışan işe başlamadan önce tamamlayın: sözleşme, SGK bildirgesi, sağlık raporu, İSG eğitimi, KVKK aydınlatma.
- Süreli belgelerin (sağlık muayenesi, İSG eğitimi, MYK belgesi) bitiş tarihlerini takip edin.
- Her ay izin, rapor ve devamsızlık belgelerini ilgili kişinin dosyasına ekleyin.
- Ayrılışta çalışma belgesi, ayrılış bildirgesi ve zimmet iadesini kapatın.
- Ayrılan çalışanın dosyasını arşive alın; 10 yıl sonra imha planına ekleyin.
Mertsis Digital ile
Özlük evrakı tek tıkla, süreler kendiliğinden takipte
- İşe Giriş Belgeleri: işe giriş formu, çalışma koşulları ve deneme süresi, fazla çalışma onayı, KVKK aydınlatma ve açık rıza, özlük kontrol listesi.
- Yıllık Ücretli İzin Kayıt Belgesi tek kişi ya da tüm personel için; ayrılana Çalışma Belgesi.
- Zimmet: teslim ve iadede imzaya hazır tutanak; personel fotoğrafı ve özlük bilgisi tek kartta.
- Belge ve sertifika takibi (ek paket): İSG eğitimi, sağlık muayenesi, MYK belgelerinde 30, 15 ve 7 gün kala uyarı.
- Sağlık ve maaş bilgisi yalnızca yetkili kişilere açık.
Sık sorulanlar
Özlük dosyası tutmak zorunlu mu?
Evet. İş Kanunu m.75'e göre işveren her işçi için özlük dosyası düzenler. Düzenlememenin 2026 idari para cezası 26.620 TL'dir (m.104).
Özlük dosyası kaç yıl saklanmalı?
İş Kanunu süre belirlemez. 5510 m.86'ya göre işyeri kayıt ve belgeleri ilgili yılı izleyen yıl başından itibaren 10 yıl saklanır; uygulamada özlük dosyası da ayrılıştan sonra en az 10 yıl saklanır.
Özlük dosyası dijital tutulabilir mi?
Kanun şekil belirlemez; belgelerin bulunması ve istendiğinde gösterilmesi gerekir. İmzalı belgelerin aslının ya da geçerli elektronik imzalı hâlinin saklanması ispat açısından önemlidir.
Sağlık raporu özlük dosyasında durabilir mi?
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatının zorunlu kıldığı raporlar saklanabilir; sağlık verisi özel nitelikli olduğu için erişimi kısıtlı tutulmalı ve KVKK'nın öngördüğü ek önlemler alınmalıdır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (m.8, m.28, m.56, m.75, m.104)
- 5510 sayılı Kanun (m.86)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m.6, m.7)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.419)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (m.15, m.17)
- ÇSGB: 4857 sayılı İş Kanunu 2026 yılı idari para cezaları
- KVKK: idari para cezası tutarları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.