Önce ayrım: kanunen zorunlu olan ve olmayan
Türk iş mevzuatında "işe girişte şu belgeler istenir" diye tek bir liste yoktur. Belgeleri üç gruba ayırmak işinizi kolaylaştırır: işverenin hazırlamak zorunda olduğu belgeler, kanunun öngördüğü durumlarda istenen belgeler ve işin gerektirdiği ölçüde talep edilebilecek bilgiler. KVKK ve Türk Borçlar Kanunu m.419 gereği işveren, çalışanın verilerini ancak işe yatkınlık ya da sözleşmenin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir.
İşverenin hazırlaması zorunlu belgeler
| Belge | Ne zaman | Dayanak |
|---|---|---|
| SGK işe giriş bildirgesi | İşe başlamadan önce | 5510 m.8 |
| Yazılı iş sözleşmesi ya da çalışma koşullarını gösteren belge | 1 yıl ve üzeri sözleşmede yazılı; yazılı sözleşme yoksa en geç 2 ay içinde belge | İş K. m.8 |
| İşe giriş sağlık muayenesi | İşe girişte; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor olmadan işe başlatılamaz | 6331 m.15 |
| İşe başlama İSG eğitimi | Fiilen işe başlamadan önce, en az 2 saat | 6331 m.17, İSG eğitim yönetmeliği (2026) m.7 |
| İSG temel eğitimi | İşe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde | İSG eğitim yönetmeliği (2026) m.8 |
| KVKK aydınlatma metni | Veri toplanırken | 6698 m.10 |
| Fazla çalışma onayı | Fazla çalışma yaptırılacaksa, sözleşmede ya da ihtiyaç doğduğunda yazılı | Fazla Çalışma Yönetmeliği |
SGK bildiriminin süreleri ve cezaları için: SGK işe giriş bildirgesi. İSG eğitim ve muayene süreleri için: İSG eğitimi ve sağlık muayenesi süreleri.
Ücretsiz araçİSG eğitim ve muayene hesaplamaTehlike sınıfını ve işe giriş tarihini girin; temel eğitim, tekrar eğitimi ve periyodik muayene tarihlerini görün.HesaplaKanunun öngördüğü durumlarda istenen belgeler
- Mesleki eğitim belgesi: Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyen çalıştırılamaz (6331 m.17/3). Ayrıntı: MYK belgesi zorunlu meslekler.
- Başka işyerinden gelen çalışanın İSG eğitim belgesi: Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelenler yapılacak işin risklerine ilişkin eğitimi aldığını gösteren belge olmadan işe başlatılamaz (6331 m.17/5).
- Operatör belgeleri: Forklift gibi iş ekipmanlarını kullanacak çalışanlar için ilgili mevzuatın aradığı belgeler.
- Yabancı uyruklu çalışan için çalışma izni.
Adli sicil kaydı: her işçiden istenmemeli
Ceza mahkûmiyetine ilişkin veriler KVKK m.6'ya göre özel nitelikli kişisel veridir ve işlenmesi kural olarak yasaktır. Ancak kanunlarda açıkça öngörülmesi ya da istihdam alanındaki bir hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi için zorunlu olması gibi istisnalarla işlenebilir. Bu nedenle adli sicil kaydını "her ihtimale karşı" tüm çalışanlardan istemek yerine, yalnızca bir kanunun açıkça aradığı görevler için isteyin ve avukatınızla birlikte hangi pozisyonların buna girdiğini belirleyin.
İşin gerektirdiği ölçüde istenebilecek bilgiler
Nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh, diploma ya da öğrenim belgesi, banka hesap bilgisi gibi belgeler kanunda genel bir zorunluluk olarak sayılmaz; ancak SGK bildirimi, ücretin bankadan ödenmesi, tebligat ya da pozisyonun gerektirdiği nitelik için gerekebilir. Pratik ilke: amacı olan belgeyi isteyin, amacını aydınlatma metninde yazın.
- Kimlik bilgisi: SGK bildirimi ve özlük dosyası için gerekir (İş K. m.75 kimlik bilgisini sayar).
- Adres: Tebligat ve iletişim için.
- Banka hesap bilgisi: Türkiye genelinde 3 ve üzeri işçi çalıştıran işveren için ücret bankadan ödenir.
- Diploma / sertifika: Pozisyon belirli bir öğrenim ya da yeterlilik gerektiriyorsa.
- Acil durumda ulaşılacak kişi: İsteğe bağlı; aydınlatma metninde belirtin.
İşe giriş günü kontrol listesi
- SGK işe giriş bildirgesi verildi mi, onay çıktısı dosyada mı?
- İş sözleşmesi iki nüsha imzalandı mı; çalışma süresi, ücret, deneme süresi yazılı mı?
- Sağlık raporu alındı mı (tehlikeli/çok tehlikeli işte işe başlamadan önce)?
- İşe başlama İSG eğitimi verildi ve imzalatıldı mı; temel eğitim tarihi planlandı mı?
- KVKK aydınlatma metni verildi mi; açık rıza gerekiyorsa ayrı alındı mı?
- Fazla çalışma onayı alındı mı?
- Kişisel koruyucu donanım ve iş ekipmanı zimmetle teslim edildi mi?
- Vardiya, servis ve giriş-çıkış sistemine tanımlandı mı?
Tüm bu belgelerin nasıl saklanacağı: özlük dosyası rehberi.
Mertsis Digital ile
İşe giriş seti hazır, eksik belge görünür
- İşe Giriş Belgeleri: işe giriş formu, çalışma koşulları ve deneme süresi, fazla çalışma onayı, KVKK aydınlatma ve açık rıza, özlük kontrol listesi; firma bilgisi dolu.
- İşe Giriş / Çıkış Listesi SGK bildirimi son günüyle; Deneme Süresi Takibi.
- Zimmet: KKD ve iş elbisesi dahil verilen her eşya imzalı tutanakla kartta.
- Belge ve sertifika takibi (ek paket): İSG eğitimi, sağlık muayenesi, MYK ve operatör belgeleri; zorunlu ama girilmemiş belgeler de listede.
Sık sorulanlar
İşe girişte hangi belgeler zorunlu?
İşverenin hazırlaması zorunlu olanlar: SGK işe giriş bildirgesi, yazılı iş sözleşmesi ya da çalışma koşulları belgesi, işe giriş sağlık muayenesi, işe başlama İSG eğitimi ve KVKK aydınlatma metni. Fazla çalışma yaptırılacaksa yazılı onay da gerekir.
İşe girişte sabıka kaydı istenebilir mi?
Adli sicil bilgisi KVKK'ya göre özel nitelikli veridir. Her çalışandan istenmemeli; yalnızca bir kanunun açıkça aradığı ya da istihdam alanındaki hukuki yükümlülük için zorunlu olduğu görevlerde istenmelidir.
İşe giriş sağlık raporu kimden alınır?
6331 sayılı Kanun'a göre sağlık raporları işyeri hekiminden alınır. 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde ÇASMER'ler, aile hekimleri ya da diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir.
İSG eğitimi işe başlamadan önce mi verilir?
İşe başlama eğitimi fiilen işe başlamadan önce ve en az 2 saat verilir. Temel eğitim işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde tamamlanır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (m.8, m.75)
- 5510 sayılı Kanun (m.8)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (m.15, m.17)
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 02.04.2026)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m.6)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.419)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.