SGK prim günü nasıl hesaplanır? Ay 30 gün kuralı, 28 ve 31 çeken aylar, eksik gün

Prim günü nedir?

Prim ödeme gün sayısı, bir ay için SGK'ya bildirilen ve sigortalının hizmetine sayılan gün sayısıdır. 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre günlük kazancın hesabında esas alınan gün sayısı aynı zamanda prim günüdür. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde her çalışan için bu sayı ve o ayın prime esas kazancı bildirilir.

Günlük kazanç normalde aylık prime esas kazancın otuzda biridir. Ama ay içinde bazı günler çalışmamış ve o günler için ücret almamış birinde, aylık kazanç ücret aldığı gün sayısına bölünür (m.80/g). Yani prim günü, hizmet süresiyle birlikte prime esas günlük kazancı da etkiler.

Ay 30 gün kuralı: tam çalışana her ay 30 gün

Ayın tamamında çalışıp buna göre ücret alan kişinin prim günü, ay kaç gün çekerse çeksin 30 olarak bildirilir. Kural, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 100. maddesinin ikinci fıkrasından gelir. 5510 sayılı Kanun da "ay" kavramını otuz gün sayılan süre olarak tanımlar.

• Şubat 28 ya da 29 gün çekse de ayı tam çalışana 30 gün bildirilir ve eksik gün yazılmaz.
• 31 çeken aylarda (ocak, mart, mayıs, temmuz, ağustos, ekim, aralık) da ayı tam çalışana 31 değil 30 gün bildirilir.
• Aynı ay içinde birden fazla işyerinde çalışan kişinin o aydaki toplam prim günü 30'u geçemez (m.100/1).

Ay içinde işe girişte ve çıkışta kaç gün bildirilir?

Ay içinde işe giren kişi için, işe başladığı tarihten ay sonuna kadar kalan günler bildirilir. İşten ayrılan kişi için de o ay çalıştığı gün sayısı bildirilir (m.100/2). Burada 30 gün kuralı işlemez, ayın gerçek takvimine bakılır. Bu yüzden aynı tarihte işe giren iki kişinin prim günü, ayın 28, 30 ya da 31 çekmesine göre farklı çıkar.

2021'de eklenen hükme göre, aynı ay içinde hem işe girip hem işten ayrılan kişinin prim günü, giriş ve çıkış tarihleri de sayılarak o ay çalıştığı gün kadar bildirilir. Ayın ilk günü başlayıp son günü ayrılan kişi bu hesaba girmez. O kişi ayı tam çalışmış sayılır.

Eksik gün varsa prim günü nasıl hesaplanır?

Ay içinde giriş ya da çıkışı olmayan ama rapor, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi sebeplerle bazı günler çalışmayan ve o günler için ücret almayan kişide hesap farklıdır. Ayın gerçek gün sayısından ücret almaya hak kazanmadığı günler çıkarılır (m.100/3). Eksik gün olan ayda da hesabı takvim belirler.

SGK'nın eksik günlerin bildirilmesiyle ilgili duyurusundaki örnekler bu hesabı şöyle gösteriyor.

Tablodan iki şey çıkıyor. Birincisi, 31 çeken ayda tek günlük ücretsiz devamsızlık prim gününü düşürmez, çünkü 31 − 1 = 30 eder. İkincisi, şubatta her ücretsiz gün doğrudan prim gününden düşer. Mesela 3 günlük ücretsiz izin 27 değil 25 gün bildirim demektir.

Ay içinde işe giriş ya da çıkışı olan ve ayrıca ücretsiz günü de bulunan kişide hesap şöyle yapılır. Ayın gün sayısından işe başlamadan önceki günler, işten ayrıldıktan sonraki günler ve ücret alınmayan günler çıkarılır. Hak kazanılmış hafta tatili bu çıkarılan günlere dahil edilmez.

Prim günü ile eksik gün nedeni nasıl birlikte bildirilir?

Prim günü 30'un altında kalan her çalışan için beyannamede eksik gün sayısı ve neden kodu girilir. Nedeni gösteren belge o ay hazırlanır ve işyerinde saklanır.

Ücretli izin, rapor ve kısmi süreli çalışmada durum

• Ücretli günler eksik gün sayılmaz. Yıllık izin, hafta tatili, genel tatil ya da işverenin ücret ödediği başka izin günleri prim gününe dahildir.
• SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alınan raporlu günler için işveren ücret ödemiyorsa bu günler prim gününden düşer. İşveren rapor süresince ücret ya da ödenekle ücret arasındaki farkı öderse, ücret ödenen günler prim gününe sayılır (m.100/4).
• Saat ücretiyle yazılı kısmi süreli sözleşmesi olan kişinin prim günü, ay içindeki toplam çalışma saatinin 7,5'e bölünmesiyle bulunur. 7,5 saatin altındaki artan kısım bir güne tamamlanır (m.101). Bu hesap tam süreli çalışana uygulanmaz.

Prim gününde en sık yapılan hatalar

1. 31 çeken ayda tam çalışana 31 gün yazılıyor. Oysa tam çalışana her ay 30 gün bildirilir.
2. Şubatta ay içinde işe giren kişi 30 üzerinden hesaplanıyor. Oysa 15 Şubat'ta giren için 16 değil 14 gün bildirilir.
3. Şubatta ücretsiz izin 30'dan düşülüyor. Oysa 3 gün ücretsiz izinde 27 değil 25 gün bildirilir.
4. Ücretli izin eksik gün olarak yazılıyor. Oysa ücret ödenen her gün prim günüdür.
5. Puantajdaki saatler toplanıp 7,5'e bölünüyor. Bu yöntem yalnız yazılı kısmi süreli sözleşmede geçerlidir. Tam süreli çalışanda çalışılan gün tam gün sayılır.