Emekli çalıştırma 2026: SGDP oranları, işe giriş bildirgesi ve kıdem tazminatı

Emekli işçi çalıştırılabilir mi?

Evet. 5510 sayılı Kanun Ekim 2008'de yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce sigortalı olmuş ve yaşlılık aylığı alan biri hizmet akdiyle (4/a) çalışmaya başlarsa aylığı kesilmez ve işveren SGDP öder (5510 geçici m.14). Bu kişiler hakkında yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. SGDP'li çalışma yeni bir emeklilik hakkı ya da aylık artışı doğurmaz.

5510 yürürlüğe girdikten sonra ilk kez sigortalı olmuş ve emekli olmuş biri için durum farklıdır. Bu kişi 4/a kapsamında çalışmaya başlarsa, yaşlılık aylığı işe başladığı tarihi izleyen ödeme döneminde kesilir ve bütün sigorta kollarına prim ödenir (5510 m.30). Bu yüzden işe almadan önce çalışanın hangi gruba girdiğini e-Devlet'teki hizmet dökümünden ya da SGK'dan teyit edin.

SGDP oranı 2026'da ne kadar?

SGDP'nin 2026 oranı, prime esas kazancın %32,25'idir. %30'luk destek priminin dörtte biri olan %7,5 çalışandan kesilir, dörtte üçü olan %22,5'i işveren öder. İşveren bunlara ek olarak %2,25 kısa vadeli sigorta kolları primi öder. Dayanak 5510 geçici m.14 ve m.81/1-c'dir. Kısa vadeli sigorta kolları oranı 2026'da da %2,25'tir.

Kanundaki SGDP formülü yalnızca bu kalemlerden oluşur. İşsizlik sigortası primi bu orana dahil değildir. Gelir vergisi ve damga vergisi ise emekli olmayan çalışanlarla aynı kurallarla kesilir.

Örnek: asgari ücretle çalışan emekli (2026)

Aynı kişi normal sigortalı olsaydı işveren SGK ve işsizlik payı öderdi ve 5 puan indirimi uygulanabilirdi.

Emekli çalışan SGK'ya nasıl bildirilir?

Emekli çalışanı da diğer çalışanlar gibi işe başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle SGK'ya bildirirsiniz. Bildirgede onu sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalı olarak gösterirsiniz. Aylık prim ve hizmet belgesinde de SGDP'li çalışanlar için ayrılmış belge türünü seçersiniz. Bildirim süreleri ve geç bildirim cezası normal çalışanla aynıdır.

• Dışarıdan gelen bir emekli için doğrudan SGDP'li olarak işe giriş bildirgesi verirsiniz.
• Kendi işyerinizde emekli olan çalışanın durumu farklıdır. 5510 m.28'e göre 4/a sigortalısı, yaşlılık aylığı alabilmek için çalıştığı işten ayrılmak zorundadır. Çalışanın çıkışını emeklilik koduyla (08) yaparsınız. Aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya devam edecekse onu SGDP'li olarak yeniden işe girersiniz.
• SGDP'li olması gereken bir çalışanı normal sigortalı gösterirseniz ya da tersini yaparsanız prim farkı çıkar ve düzeltme yapmanız gerekir. Bunu ilk ayın bordrosunda kontrol edin.

Emekli çalışana kıdem tazminatı ödenir mi?

Burada iki ayrı dönem vardır ve her birini ayrı değerlendirmeniz gerekir. İlki emeklilik anıdır. Yaşlılık aylığı almak için işten ayrılan işçi, en az 1 yıl çalışmışsa kıdem tazminatı alır. Bunun için aylığa hak kazandığını ve SGK'ya başvurduğunu belgelemesi gerekir (1475 m.14).

İkincisi SGDP'li dönemdir. Emekli çalışan da İş Kanunu'na tabi bir işçidir ve yıllık izin, fazla mesai ve ihbar hakları diğer işçilerle aynıdır. Bu dönemde işveren sözleşmeyi 25/II dışındaki bir sebeple feshederse ve SGDP'li dönem en az 1 yıl sürmüşse kıdem tazminatı ödenir. Zaten aylık alan çalışan kendi isteğiyle ayrılırsa, bu 1475 m.14'teki "aylık almak için ayrılma" sayılmaz. İstifa eden emekli çalışana bu nedenle kural olarak kıdem tazminatı ödenmez.

Emekli çalışanı işe almadan önce kontrol listesi

1. Çalışan 2008'den önce mi sigortalı oldu? Olmadıysa aylığı kesilir ve bütün sigorta kollarına prim ödenir.
2. İşe giriş bildirgesini SGDP'li olarak ve işe başlamadan önce verdiniz mi?
3. Bordroda SGDP'li çalışana 5 puan indirimi ya da istihdam teşviki uygulanmadığından emin misiniz?
4. Kendi çalışanınız emekli olduysa emeklilik çıkışını (08) ve kıdem ödemesini yaptınız mı? Yeni dönemin başlangıç tarihi özlük dosyasında yazıyor mu?
5. Yıllık izin hakkını hesaplarken aynı işverende emeklilikten önce geçen süreleri de birleştiriyor musunuz (İş K. m.54)? 50 yaş ve üzeri çalışanın yıllık izni 20 günden az olamaz (m.53).