İşyerinde kreş ve emzirme odası zorunluluğu 2026: 100-150 ve 150 kadın çalışan eşiği, anlaşmalı kreş, şartlar ve ceza

Kaç kadın çalışanda kreş zorunlu?

150'den fazla kadın çalışanı olan işyerinde kreş, yani yönetmelikteki adıyla yurt kurmanız zorunludur. 100-150 kadın çalışanı olan işyerinde ise emzirme odası kurmanız gerekir (Yönetmelik m.13). Bu yükümlülük, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında kadın çalıştıran bütün işyerleri için geçerlidir.

Yönetmeliğe göre yurt hem çocukların bırakılıp bakılması hem de emziren çalışanların çocuklarını emzirmesi için kurulur. 150'yi aşan bir işyerinde emzirme ihtiyacını da yurtta karşılayacak şekilde plan yapmalısınız. Gebe ve emziren çalışanların gece çalışması, günde 7,5 saat sınırı ve muayene izni gibi başka hakları da vardır.

Kadın çalışan sayısı nasıl hesaplanır?

Yaşı ve medeni hâli ne olursa olsun bütün kadın çalışanlar sayılır. Çocuğu olup olmaması ya da emzirip emzirmemesi önemli değildir. İşverenin aynı belediye ve mücavir alan sınırları içindeki bütün işyerlerindeki kadın çalışanlar toplanır (m.13/4).

• Çocuğunun annesi ölmüş ya da velayeti kendisine verilmiş erkek çalışanlar da kadın çalışan sayısına eklenir (m.13/5). Bu çalışanların çocukları da odadan ve yurttan yararlanır (m.14).
• Aynı ilçede iki tesisi olan bir işverenin bir tesisinde 90, diğerinde 70 kadın çalışan olsun. Tesisler tek tek eşiğin altında kalsa da toplam 160 olduğu için kreş yükümlülüğü doğar.
• Sayı yıl içinde değişebilir. Mevsimlik alımlarla ya da yeni bir vardiya eklendiğinde eşik aşılabilir. Yükümlülüğün başladığı tarihi kaçırmamak için kadın çalışan sayısını ay ay takip edin.

Kreş açmak yerine anlaşmalı kreş olur mu?

Evet, olur. İşverenler odayı ve yurdu ortaklaşa kurabilir ya da yükümlülüğü kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla anlaşarak yerine getirebilir (m.13/3). Fabrika içinde kreş kurmanız şart değildir. Ama anlaştığınız kurumun yetkili bir kurum olması gerekir.

• Aynı bölgedeki, mesela aynı OSB'deki birkaç işveren tek bir yurt kurabilir. Bu durumda işverenler ya da vekilleri ayda en az bir kez toplanır ve yurdun yönetimiyle ilgili kararları alır (m.22).
• Oda ve yurtların bina, döşeme, araç, gereç, taşıt ve beslenme giderlerinin tamamını işveren karşılar (m.21). Yönetmelikte bu giderin çalışana yansıtılmasına izin veren bir hüküm yoktur.
• Anlaşmalı kreş 250 metreden uzaktaysa taşıt sağlama yükümlülüğünüz devam eder (m.13/2).

Emzirme odası ve kreş hangi şartları taşımalı?

Oda ve yurt çalışma yerlerinden ayrı olmalı ve yönetmeliğin EK-IV'ünde sayılan fiziki şartları taşımalıdır.

Kreş ve emzirme odası açınca kime bildirilir?

Açtığınız oda ya da yurdu, açılış tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde bir raporla Millî Eğitim Bakanlığına ve bağlı olduğunuz Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirirsiniz (m.23). Rapora işyerinin unvanını, sicil numarasını ve adresini, toplam ve kadın çalışan sayısını yazarsınız. Kuruma alınan çocukların sayısı ve cinsiyeti, kurumun adresi, oda sayısı, oyun yerleri, bahçenin büyüklüğü ve bakım ve eğitim araçları da raporda yer alır.

Kreş zorunluluğuna uyulmazsa ceza ne kadar?

Yönetmelik 6331 sayılı Kanun'un 30. maddesine dayanır. Yükümlülüğe uymayan işverene, uymadığı her hüküm için tespit tarihinden itibaren her ay idari para cezası verilir (6331 m.26/1-n). 2026'da bu ceza çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre 22.194 TL ile 66.582 TL arasında değişir. Ceza aylık işlediği için eksiği kapatmadığınız sürece her ay yeniden doğar.

Ceza tutarının sizin işyerinizde ne olacağını görmek için önce tehlike sınıfınızı öğrenin.

2026'da kreş zorunluluğunda değişiklik var mı?

23 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki metin, 16 Ağustos 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliktir. mevzuat.gov.tr'deki güncel metne göre bu yönetmelikte bugüne kadar tek değişiklik 7 Eylül 2019'da yapıldı. Bu değişiklik kreşe alınacak çocukların yaşını 'ilköğretime kayıt yaşını doldurmamış' olarak yeniden tanımladı. 100-150 ve 150 eşikleri, 250 metre kuralı ve 30 günlük bildirim süresi değişmedi.

• 7578 sayılı Kanun'la 1 Mayıs 2026'dan itibaren doğum izni toplam 24 haftaya çıktı (İş K. m.74). Bu değişiklik emzirme odası ve kreş eşiklerini etkilemedi.
• Ekim 2026'da Bakanlığın bu yönetmelik için bir değişiklik taslağı üzerinde çalıştığı basına yansıdı. Taslak Resmî Gazete'de yayımlanana kadar yukarıdaki kurallar uygulanır. Yeni metin yayımlandığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Emzirme odası ile süt izni arasındaki ilişki

Emzirme odası, süt izninin kullanıldığı yerdir. Süt izni ise odanın olup olmamasından bağımsız bir haktır. Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın çalışan, işyerinde oda olsun olmasın günde toplam 1,5 saat süt izni kullanır. Saatlerini kendisi belirler ve bu süre çalışma süresinden sayılır (İş K. m.74). Puantajda süt izni için çıkılan süreyi eksik süre ya da geç kalma olarak işlememeye dikkat edin.