Günde en fazla kaç saat çalışılabilir?
Fazla mesai dahil günlük çalışma 11 saati aşamaz. Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 4. maddesi bunu "günlük çalışma süresi her ne şekilde olursa olsun 11 saati aşamaz" diye açıkça yazar. İş Kanunu'nun 63. maddesi de haftalık sürenin günlere farklı dağıtıldığı denkleştirme düzeninde aynı sınırı koyar ve uzun günlerin on bir saati aşmamasını şart koşar.
Buradaki 11 saat çalışma süresidir ve ara dinlenmeleri bu süreye girmez (İş K. m.68, Yönetmelik m.3). 7,5 saatten uzun işlerde en az 1 saat mola vermek gerektiği için 11 saat çalışan işçi işyerinde en az 12 saat geçirir. Örneğin 1 saat molayla 07.00-19.00 arası çalışan biri 11 saat çalışmış olur ve sınırın tamamını kullanır.
| Günlük düzen | Normal çalışma | Eklenebilecek en fazla süre | 11 saatlik gün örneği |
|---|---|---|---|
| 6 gün çalışılan işyeri | 7,5 saat | 3,5 saat | 07.00-19.00, 1 saat mola |
| 5 gün çalışılan işyeri | 9 saat | 2 saat | 07.00-19.00, 1 saat mola |
| 5,5 gün düzeninde hafta içi | 8 saat | 3 saat | 07.00-19.00, 1 saat mola |
11 saat sınırı kimlere uygulanır?
11 saat sınırı İş Kanunu'na tabi her işçiye ayrı ayrı uygulanır. Yönetmeliğin 11. maddesine göre çalışma süresi sınırları işyerine ya da yapılan işe göre değil, işçinin kendisine göre işler. Bu yüzden bölüm ortalamasının 11 saatin altında olması yetmez, her kişinin her gününe ayrı bakılır.
Bazı işçilerde günlük sınır 11 saatten düşüktür ya da bu işçilere hiç fazla mesai yaptırılamaz.
| Kim | Günlük sınır | Dayanak |
|---|---|---|
| Gece postasındaki işçi | Gece çalışması en çok 7,5 saat sürer ve gece çalışmasında fazla mesai yapılamaz | İş K. m.69, m.41 |
| Yer altı maden işlerinde çalışan | Günde en çok 7,5 saat, haftada 37,5 saat | İş K. m.63 |
| Sağlık kuralları bakımından kısa çalışılması gereken işler (kurşun ve arsenik işleri gibi) | Günde en çok 7,5 saat ve fazla mesai yasak | 2013 tarihli 7,5 saat yönetmeliği, Fazla Çalışma Yön. m.7 |
| 18 yaşını doldurmamış işçi | Zorunlu ilköğretimi bitirmiş ve okula gitmeyen çocukta günde 7 saat, 15 yaşını tamamlamışsa 8 saate kadar. Fazla mesai yasak | İş K. m.71, Fazla Çalışma Yön. m.8 |
| Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren işçi | Fazla mesai yasak, günlük normal süreyle sınırlı | Fazla Çalışma Yön. m.8 |
| Kısmi süreli çalışan | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yasak | Fazla Çalışma Yön. m.8 |
| Sağlığının elvermediği hekim raporuyla belgelenen işçi | Fazla mesai yasak | Fazla Çalışma Yön. m.8 |
İki vardiya arasında kaç saat dinlenme gerekir?
Aynı postada çalışan işçinin düzenini, 24 saat içinde kesintisiz 12 saat dinlenme kalacak şekilde kurmanız gerekir. Postası değişen işçiyi ise kesintisiz en az 11 saat dinlendirmeden öbür postada çalıştıramazsınız. İlk kural Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer alır. İkinci kural İş Kanunu'nun 69. maddesinde ve Postalar Yönetmeliği'nin 9. maddesinde geçer.
İki kuralı yan yana koyunca 11 saatin neden üst sınır olduğu anlaşılıyor. 11 saat çalışma ile 1 saat mola 12 saat eder ve günün kalan 12 saati dinlenmeye ayrılır. 07.00-19.00 çalışan işçiyi ertesi gün 07.00'den önce işe başlatırsanız bu denge bozulur.
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Aynı postada ertesi gün | Düzen, 24 saat içinde kesintisiz 12 saat dinlenme kalacak şekilde kurulur | Çalışma Süreleri Yön. m.3 |
| Posta değişimi | Kesintisiz en az 11 saat dinlenme | İş K. m.69, Postalar Yön. m.9 |
| Hafta tatili | Her 7 günlük dilimde kesintisiz en az 24 saat | İş K. m.46 |
| Arıza ya da acil işte yapılan fazla çalışma | İşçiye uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunlu | İş K. m.42 |
11 saat ile haftalık 45 saat birlikte nasıl işler?
Günlük 11 saat bir üst sınırdır. Haftalık 45 saat ise normal çalışma süresidir. İkisini ayrı ayrı kontrol edin, çünkü bir günün 11 saatin altında kalması o haftanın 45 saati aşmadığını göstermez. Denkleştirme yoksa haftalık 45 saati aşan her saat fazla çalışma sayılır ve %50 zamlı ödenir (İş K. m.41).
Bu sınırların birbirini nasıl etkilediğini en çok yoğun dönemlerde görürsünüz. Haftada 6 gün, her gün 11 saat çalışan bir işçi haftada 66 saat çalışmış olur ve bunun 21 saati fazla mesaidir. Yıllık fazla çalışma sınırı kişi başı 270 saat olduğu için bu işçi sınıra yaklaşık 13 haftada ulaşır.
- Denkleştirmede yazılı anlaşmayla günleri 11 saate kadar uzatabilirsiniz. 2 aylık dönemde, TİS varsa 4 aya kadar, haftalık ortalama 45 saati aşmazsa uzun günler fazla mesai sayılmaz.
- Telafi çalışması günlük en çok çalışma süresini aşmamak şartıyla günde en fazla 3 saat yaptırılabilir ve tatil günlerinde yaptırılamaz (İş K. m.64).
- Bir günü kısa, diğer günleri uzun olan düzenlerde, örneğin cumartesi kısa çalışılıyorsa, haftalık toplamı ayrıca hesaplayın.
Arıza ve acil işte 11 saat aşılabilir mi?
Kanun yalnızca gerçek zorunluluklar için ayrı bir fazla çalışma yolu açar. İş Kanunu'nun 42. maddesine göre bir arıza sırasında ya da arıza ihtimalinde, makineler için hemen yapılması gereken acele işlerde ya da zorlayıcı sebeplerde fazla çalışma yaptırılabilir. Bunun şartı, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamaktır. Bu durumda işçinin onayı aranmaz (Fazla Çalışma Yön. m.9). Ama fazla çalışan işçiye uygun bir dinlenme süresi vermek zorundasınız ve ücreti %50 zamlı ödenir.
11 saat aşılırsa ceza ne kadar?
Çalışma sürelerine ve bunlarla ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı çalıştırmanın cezası, İş Kanunu'nun 104. maddesine göre 2026'da 26.620 TL'dir. Ceza ödendi diye aşan sürenin ücretini ödeme borcu ortadan kalkmaz.
| İhlal | Dayanak | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| Çalışma sürelerine ve bunlarla ilgili yönetmelik hükümlerine uymamak (11 saat dahil) | İş K. m.63, m.104 | 26.620 TL |
| Gece 7,5 saatten fazla çalıştırmak, gece ve gündüz postalarını değiştirmemek | İş K. m.69, m.104 | 26.620 TL |
| Ara dinlenmesini uygulamamak | İş K. m.68, m.104 | 26.620 TL |
| Fazla çalışma ücretini ödememek ya da işçinin onayını almamak | İş K. m.41, m.102/c | Her işçi için 4.815 TL |
Günlük 11 saati nasıl takip edersiniz?
Takibin dayanağı giriş-çıkış kaydıdır. Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre işveren, işçilerin çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemek zorundadır. Her kişi ve her gün için şu üç sayıyı izleyin.
- Önce giriş ile çıkış arasındaki süreyi kontrol edin. 12 saati aşan bir kayıt, 1 saat mola düşülse bile 11 saati geçmiş olabilir.
- Sonra molayı düşüp net çalışmayı bulun. 11 saat sınırı bu sayıya uygulanır.
- Son olarak önceki çıkış ile sonraki giriş arasındaki süreyi ölçün. Posta değişiminde en az 11 saat, aynı postada 24 saatlik dilimde 12 saat dinlenme olup olmadığını bu sayıdan anlarsınız.
Eksik okutma bu kontrolü bozar. Çıkışı okutulmamış bir kayıt ertesi sabaha kadar uzar ve gerçekte olmayan bir ihlal gibi görünür. Tersine, gerçek bir aşım da gözden kaçabilir. Eksik kayıtları ay sonunu beklemeden düzeltirseniz iki hatanın da önüne geçersiniz.
Ücretsiz araçPuantaj şablonu (Excel)Günlük giriş-çıkışı, molayı ve toplam saati kişi kişi tutabileceğiniz ücretsiz bir şablon.HesaplaMertsis'te günlük 11 saat kontrolü
- Giriş-çıkışlar vardiyaya, molaya, izne ve resmî tatile göre puantaja işlenir ve normal çalışma fazla mesaiden ayrılır.
- Tek sayfalık Yasal Uyum Raporu her ay yıllık 270 saati, günlük 11 saati, hafta tatilini, gece çalışmasını ve molaları kontrol eder.
- Son 14 günde girişi ya da çıkışı eksik olan ve 13 saati aşan kayıtları bir listede görür, gerekçesini yazarak düzeltirsiniz.
- Her akşam gelen Gün Sonu Raporu'nda vardiya vardiya kimin geldiğini, kimin gelmediğini ve kimin mesaiye kaldığını okursunuz.
Sık sorulanlar
Günde en fazla kaç saat çalışılabilir?
Fazla mesai dahil günde en fazla 11 saat çalışılabilir (Çalışma Süreleri Yönetmeliği m.4). Ara dinlenmeleri bu süreye girmez. Gece postasında sınır 7,5 saattir.
11 saatlik çalışmaya mola dahil mi?
Mola dahil değildir, çünkü ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. 7,5 saatten uzun işlerde en az 1 saat mola verildiği için 11 saat çalışan işçi işyerinde en az 12 saat geçirir.
İki vardiya arasında kaç saat dinlenme olmalı?
Postası değişen işçi kesintisiz en az 11 saat dinlenmeden öbür postada çalıştırılamaz. Aynı postada çalışan işçinin düzeni ise 24 saat içinde kesintisiz 12 saat dinlenme kalacak şekilde kurulur.
Günlük 11 saati aşmanın cezası ne kadar?
2026'da 26.620 TL idari para cezası uygulanır (İş Kanunu m.104). Haftalık 45 saati aşan süreleri ayrıca %50 zamlı fazla mesai olarak ödemeniz gerekir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, m.41, 42, 46, 63, 64, 68, 69, 71, 104
- Resmî Gazete 06.04.2004/25425: İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği ve Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
- Resmî Gazete 07.04.2004/25426: Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
- Resmî Gazete 16.07.2013/28709: Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik
- ÇSGB: 4857 sayılı İş Kanunu 2026 yılı idari para cezaları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.