İSG kurulunu kimler kurar, kurulda kimler olur ve kaç ayda bir toplanır?

İSG kurulu kurmak kimler için zorunlu?

İSG kurulu, 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde zorunludur (6331 m.22, Yön. m.4). Tehlike sınıfı bu yükümlülüğü değiştirmez. Az tehlikeli bir işyeri de 50 çalışana ulaştığında kurul kurar. Sınıf yalnızca toplantı sıklığını ve ceza tutarını etkiler.

• Aynı işverenin birden fazla fabrikası, şubesi ya da işletmesi varsa, 50 ve daha fazla çalışanı olan her biri için ayrı kurul kurulur. İşveren gerektiğinde kurullar arasında koordinasyon sağlar ve raporların en az üç ayda bir teknik eleman ve uzmanlarca incelenmesini sağlar (Yön. m.5).
• Asıl işveren ve alt işverenin her biri 50 ve üzerindeyse ikisi de ayrı kurul kurar, koordinasyonu asıl işveren yürütür.
• Yalnız asıl işveren 50 ve üzerindeyse kurulu asıl işveren kurar, alt işveren koordinasyon için yetkili bir temsilci atar. Durum tersiyse kurulu alt işveren kurar, asıl işveren temsilci atar.
• İkisi de 50'nin altında ama toplamları 50'den fazlaysa birlikte tek kurul kurarlar. Koordinasyonu asıl işveren yapar, üyeler iki işverenin ortak kararıyla atanır.

İSG kurulunda kimler yer alır?

Kurul yedi gruptan oluşur. Başkanı işveren ya da işveren vekili, sekreteri iş güvenliği uzmanıdır (Yön. m.6). Tam zamanlı iş güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğu olmayan işyerlerinde sekreterliği İK, personel, sosyal işler ya da idari ve mali işlerden sorumlu kişi yürütür.

Formen-ustabaşı üyesi ile çalışan temsilcisinin yedekleri de aynı usulle seçilir. İşveren, kurul üyelerine ve yedeklerine eğitim verilmesini sağlar (Yön. m.7). Eğitimde kurulun görevleri, mevzuat, sık görülen iş kazaları, iş hijyeni, iletişim, acil durum önlemleri, meslek hastalıkları, işyerine özgü riskler ve risk değerlendirmesi anlatılır.

İSG kurulu kaç ayda bir toplanır?

İSG kurulu ayda en az bir kez toplanır. Kurul, tehlike sınıfını dikkate alarak bu süreyi tehlikeli işyerlerinde iki aya, az tehlikeli işyerlerinde üç aya çıkarmaya karar verebilir (Yön. m.9). Çok tehlikeli işyerinde ise aylık toplantı esnetilemez.

• Gündem, toplantının yeri, günü ve saatiyle birlikte en az 48 saat önce üyelere bildirilir. Üyeler gündemin değişmesini isteyebilir.
• Ölümlü, uzuv kayıplı ya da ağır bir iş kazasında veya özel tedbir gerektiren önemli bir durumda, herhangi bir üye başkana ya da sekretere teklif vererek kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
• Bir çalışan 6331 m.13'e göre çalışmaktan kaçınma talebinde bulunursa kurul olağan toplantıyı beklemeden hemen toplanır. Karar çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı bildirilir.
• Toplantılar esas olarak günlük çalışma saatleri içinde yapılır ve toplantıda geçen süre çalışma süresinden sayılır.
• Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ve işveren ya da vekilinin başkanlığında toplanır. Katılanların salt çoğunluğuyla karar alınır, çekimser oy kullanılamaz ve oylar eşitse başkanın oyu belirler.
• Her toplantıda kararları içeren bir tutanak düzenlenir ve katılanlara imzalatılır. İmzalanan kararlar işverene bildirilmiş sayılır. Toplantı yapılamadıysa bu da tutanakla kayda geçer.

İSG kurulunun görevleri neler?

• İşyerine uygun bir İSG iç yönergesi taslağı hazırlar, işverenin onayına sunar ve uygulanmasını izler.
• Tehlikeleri ve önlemleri değerlendirir, alınacak tedbirleri belirleyip işverene bildirir ve çalışanlara yol gösterir.
• Her iş kazasını ve kazaya dönüşmese de zarar verebilecek olayları, yani ramak kalaları inceler ve tedbirleri raporla işverene iletir.
• İSG eğitim programlarını planlar, onaya sunar ve uygulanmasını izler. Bakım-onarım işlerinin güvenlik tedbirlerini de planlar.
• Yangın, doğal afet ve sabotaj gibi tehlikelere karşı alınan tedbirleri ve ekiplerin çalışmalarını izler.
• Yıllık İSG raporunu hazırlar ve ertesi yılın çalışma programı için işverene öneri sunar.

Kurul üyeleri bu görevleri yaptıkları için haklarından yoksun bırakılamaz, kötü muameleye uğratılamaz (Yön. m.8/2).

Kaç çalışan temsilcisi seçilmeli?

Temsilci sayısı çalışan sayısına bağlıdır ve 2 çalışandan itibaren en az bir temsilci gerekir (6331 m.20). Temsilci çalışanlar arasında seçimle belirlenir, seçim yapılamazsa atanır. İşveren burada bölümlerdeki riskleri ve çalışan sayılarını dikkate alıp temsilcilerin fabrikaya dengeli dağılmasına özen gösterir.

• Birden fazla temsilci varsa baş temsilciyi temsilciler kendi aralarında seçer ve kurula o katılır.
• Temsilci, tehlike kaynağının giderilmesi ya da riskin azaltılması için işverene öneri verebilir ve tedbir isteyebilir.
• Temsilcinin ve destek elemanlarının hakları bu görev yüzünden kısıtlanamaz. İşveren görev için gereken imkânları sağlar.
• İşyerinde yetkili sendika varsa, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.

Kurul kurmamanın ve temsilci görevlendirmemenin cezası

Cezalar 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre çalışan sayısı ve tehlike sınıfı büyüdükçe artar. Bu cezalar her aykırılık için ayrı ayrı uygulanır.

Fabrikada İSG kurulunu yürütmek için kontrol listesi

1. Her işyerinin çalışan sayısını ayrı ayrı takip edin ve 50'yi geçen işyerinde kurulu vakit kaybetmeden oluşturun.
2. Üyeleri yazılı olarak görevlendirin. Ustabaşı üyesi ve çalışan temsilcisi için seçim tutanağı tutun, yedeklerini de seçin.
3. Kurul üyelerinin eğitimini tamamlayıp belgelerini dosyaya koyun.
4. Toplantı takvimini tehlike sınıfına göre yılbaşında belirleyin. Vardiyalı çalışıyorsanız toplantıyı üyelerin mesaisine denk getirin.
5. Gündemi 48 saat önce gönderin, tutanağı imzalatın, kararları ilan edin ve sonraki toplantıda kararların ne kadarının uygulandığını konuşun.
6. Yıl sonunda yıllık raporu hazırlayın. Tutanakları, kaza inceleme ve denetim raporlarını müfettiş için işyerinde saklayın.