Stajyer ve mesleki eğitim öğrencisi kimdir?
3308 sayılı Kanun kapsamında işletmede eğitim gören öğrenciler hukuken işçi değil öğrencidir. İşletmeyle aralarında iş sözleşmesi yoktur. Okul müdürlüğünün de imzaladığı bir eğitim sözleşmesi vardır. Fabrikada en çok şu gruplarla karşılaşırsınız.
| Grup | Fabrikadaki durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Mesleki ve teknik ortaöğretim öğrencisi (beceri eğitimi) | Haftanın belirli günleri işletmede, teorik eğitim okulda | 3308 m.18, m.20 |
| Mesleki ve teknik ortaöğretim öğrencisi (staj) | Öğretim programındaki staj süresince işletmede | 3308 m.18, m.25 |
| Yükseköğretim öğrencisi (meslek yüksekokulu, fakülte) | Üniversitenin staj programına göre işletmede | 3308 m.3, m.18 |
Bakanlığın işletmelerde mesleki eğitim kapsamına aldığı il ve mesleklerde, 10 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler personel sayısının yüzde beşinden az olmamak üzere öğrenciye beceri eğitimi, staj ve tamamlayıcı eğitim yaptırır (3308 m.18). Kapsamdaki bir işletme bunu yapmazsa, eğitim yaptırması gereken her öğrenci için mesleki eğitime katılma payı öder (m.24). Personel sayısında her yılın ocak ayına bakılır. Vardiyalı işletmelerde gündüz vardiyasında çalışan sayısı esas alınır.
Stajyere 2026'da en az ne kadar ücret ödenir?
Ücreti eğitim sözleşmesi belirler. Ama 3308 m.25'e göre işletmede mesleki eğitim gören öğrencilere ve staj ya da tamamlayıcı eğitim gören meslek lisesi öğrencilerine, net asgari ücretin belli bir oranından az ödeme yapılamaz. 2026'da net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun 2025/1 sayılı kararıyla brüt tutar 33.030 TL, günlük tutar da 1.101 TL olarak belirlendi. Buna göre alt sınırlar şöyle çıkıyor.
| İşletme / öğrenci | Alt sınır | 2026 aylık en az tutar |
|---|---|---|
| 20 ve daha fazla personel çalıştıran işyeri | Net asgari ücretin %30'u | 8.422,65 TL |
| 20'den az personel çalıştıran işyeri | Net asgari ücretin %15'i | 4.211,33 TL |
| Aday çırak ve çırak | Asgari ücretin %30'u | Sözleşmeye göre |
| Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencisi | Asgari ücretin %50'si | Sözleşmeye göre |
- Öğrencilere ödenen ücret her türlü vergiden muaftır (3308 m.25). Bordroda gelir ve damga vergisi kesilmez.
- İşletme bulunamadığı için stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ve stajını üniversitenin kendi birimlerinde yapan öğrenciler bu alt sınıra tabi değildir.
- Teorik eğitim günlerinde öğrenci ücretli izinli sayılır (m.20). O günlerin ücreti kesilmez.
Devlet katkısı
3308 sayılı Kanun'un geçici 12. maddesine göre, öğrenciye ödenmesi gereken en az ücretin bir kısmını devlet İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işletmeye geri öder. 20'den az personeli olan işletmede bu oran üçte iki, 20 ve üzeri personeli olanda üçte birdir. Cumhurbaşkanı uygulamayı her eğitim yılı için ayrıca uzatıyor. Bu eğitim yılında geçerli olup olmadığını ve nasıl başvurulacağını İŞKUR'a ve okul müdürlüğüne sorun. Öğretim programında zorunlu olmayan üniversite stajları bu katkıdan yararlanamaz.
Stajyerin SGK bildirimini kim yapar? 5510 m.5/b
Stajyerin ve mesleki eğitim öğrencisinin sigorta primini öğrencinin okulu öder. Bu yüzden işletme bu öğrenci için kendi işçisi gibi işe giriş bildirgesi vermez. 5510 sayılı Kanun m.87/e'ye göre prim ödeme yükümlüsü ortaöğretim öğrencileri için Milli Eğitim Bakanlığı ya da okul, üniversite öğrencileri için de okudukları yükseköğretim kurumudur.
| Öğrenci | Uygulanan sigorta kolları (5510 m.5/b) | Prim ödeme yükümlüsü (m.87/e) |
|---|---|---|
| Aday çırak, çırak, işletmede mesleki eğitim gören | İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası | MEB ya da okul |
| Mesleki ve teknik ortaöğretimde staj ya da tamamlayıcı eğitim gören | İş kazası ve meslek hastalığı sigortası | MEB ya da okul |
| Yükseköğrenim sırasında staja tabi tutulan | İş kazası ve meslek hastalığı sigortası | Yükseköğretim kurumu |
- 3308 kapsamındaki öğrencilerin primi asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden hesaplanır ve Bakanlık ya da üniversite bütçesinden ödenir (3308 m.25).
- Okul, prim gün sayısını hesaplamak için öğrencinin devam bilgisine bakar. Sizin tuttuğunuz devam kaydı da doğrudan sigorta bildirimini etkiler.
- Öğretim programında zorunlu olmayan bir stajı kabul etmeden önce, sigorta bildirimini üniversitenin yapıp yapmayacağını yazılı olarak sorun. Yazılı cevap yoksa öğrenciyi işe başlatmayın.
Stajyer günde kaç saat çalışabilir, gece çalışabilir mi?
Mesleki eğitim ve stajdaki öğrenci günde sekiz saatten fazla çalıştırılamaz ve mesleği dışındaki işlere verilemez (MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.144/2). İşletmedeki mesleki eğitim esas olarak gündüz yapılır. Sanayiye ait işlerde gece eğitim yapılamaz. Sanayi dışındaki sektörlerde ise il istihdam ve mesleki eğitim kurulu karar verirse, günde 8 saati ve saat 22.00'yi geçmemek şartıyla gece eğitim yapılabilir (aynı Yönetmelik m.9/4).
- 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin sanayiye ait işlerde gece çalıştırılması yasaktır (İş K. m.73). Vardiyalı fabrikada öğrenciyi gece vardiyasına yazmayın.
- Öğrenciler, Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e aykırı ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.
- Teorik eğitim haftada 12 saatten az olamaz ve çalışma saatleri içinde yapılır (3308 m.20). Okul günlerinde öğrenciyi işletmede tutmayın.
- İşletmede mesleki eğitim gören öğrencilere her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir (3308 m.26).
- Öğrenciler işyerinin kurallarına ve çalışma düzenine uymak zorundadır (3308 m.21). Kuralları ilk gün anlatmanızı öneririz.
Devamsızlık 2 iş günü içinde okula bildirilir
İşletme, öğrencinin devamını takip etmek ve devamsızlıklarını, hastalık izinlerini iki iş günü içinde okul müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bildirim elektronik ortamda ya da yazılı yapılabilir (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.144/1-f). Bunun için öğrencinin giriş ve çıkışının da diğer çalışanlar gibi her gün kayda geçmesi gerekir.
- İşe başlamadan önce eğitim sözleşmesini okul müdürlüğüyle birlikte imzalayın ve ücretle artışları sözleşmeye yazın.
- Öğrencileri yaş ve bölüm bilgisiyle ayrı bir grup olarak tanımlayın ki vardiya planında gece ve fazla mesaiye yazılmasınlar.
- Giriş-çıkışı her gün kayda alın. Öğrencinin gelmediği günü iki iş günü içinde okula bildirin.
- Ay sonunda devam dökümünü okulun koordinatör öğretmeniyle paylaşın. Ücreti en az alt sınır üzerinden ve vergisiz ödeyin.
- İSG eğitimini, KKD teslimini ve usta öğretici görevlendirmesini belgeleyin.
Mertsis'te stajyerin devamı nasıl takip edilir?
- Gelmeyen öğrenciyi vardiya başlar başlamaz panelde görürsünüz.
- İK, o gün gelmeyen öğrencileri her akşam e-postaya düşen Gün Sonu Raporu'nda görür ve okula iki iş günü dolmadan bildirir.
- Okulla paylaşacağınız devam dökümünü Kişisel Puantaj ve Devamsızlık raporundan Excel ya da PDF olarak alırsınız.
- Kapıdaki kiosk tableti biz sağlıyoruz, böylece telefonu olmayan öğrenci de giriş yapabilir.
- Telefonu olan öğrenci isterse kendi telefonuyla okutur.
- Yasal Uyum Raporu gece çalışmasını, günlük 11 saat sınırını ve hafta tatilini her ay kontrol eder.
Personel devam kontrol sistemimizi inceleyin →Puantaj programı →
Sık sorulanlar
Stajyere 2026'da en az ne kadar ücret ödenir?
20 ve daha fazla personeli olan işyerinde 8.422,65 TL'den, yani net asgari ücretin %30'undan az ödenemez. 20'den az personeli olan işyerinde alt sınır %15'tir ve 4.211,33 TL eder (3308 sayılı Kanun m.25). Bu ücretlerden vergi kesilmez.
Stajyerin SGK girişini kim yapar?
Okul yapar. 5510 sayılı Kanun m.87/e'ye göre prim ödeme yükümlüsü ortaöğretimde MEB ya da öğrencinin okulu, yükseköğretimde öğrencinin üniversitesidir. Öğretim programında zorunlu olmayan stajlarda üniversitenin bildirim yapıp yapmayacağını önceden yazılı olarak teyit edin.
Stajyer günde kaç saat çalışabilir?
Stajyer günde en fazla sekiz saat çalışabilir (MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.144). Eğitim esas olarak gündüz yapılır. 18 yaşından küçükler sanayiye ait işlerde gece çalıştırılamaz (İş Kanunu m.73).
Stajyerin devamsızlığı okula bildirilmeli mi?
Evet. Devamsızlık ve hastalık izinleri iki iş günü içinde okul müdürlüğüne elektronik ortamda ya da yazılı olarak bildirilir. Bunun için stajyerin giriş-çıkışı da her gün kayda alınmalıdır.
Kaynaklar
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu (m.18, m.20, m.21, m.24, m.25, m.26, geçici m.12)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m.5/b, m.87/e)
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (m.9, m.144)
- 4857 sayılı İş Kanunu (m.71, m.73)
- Resmî Gazete 26.12.2025: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (2025/1)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.