Kısa çalışma ödeneği 2026: şartlar, süre, tutar, İŞKUR başvurusu ve puantaj

Kısa çalışma ödeneği nedir?

İşyerinde çalışma süresi geçici olarak azaltıldığında ya da faaliyet durdurulduğunda, işçiye çalışmadığı süre için İşsizlik Sigortası Fonu'ndan bir ödeme yapılır. Buna kısa çalışma ödeneği denir. Dayanağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun ek 2. maddesidir. Uygulamanın ayrıntıları ise 11 Haziran 2024 tarihli Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te yer alır. Bu yönetmelik 1 Mart 2024'ten itibaren geçerlidir ve 2011 tarihli eski yönetmeliği kaldırmıştır.

İşçi çalıştığı saatlerin ücretini sizden, çalışmadığı saatlerin karşılığını Fon'dan alır. Bu süre için sigorta primlerini de Fon SGK'ya aktarır. Başvuruyu yalnızca işveren yapabilir. İŞKUR'un açıklamasına göre işçiler kısa çalışma talebinde bulunamaz.

Hangi durumlarda kısa çalışma yapılabilir?

Kısa çalışmanın dört sebebi vardır. Bunlar genel ekonomik kriz, sektörel ya da bölgesel kriz, genel salgın ve zorlayıcı sebeptir. İşletmenin kendi yönetiminden doğan sıkıntılar bu kapsama girmez.

Kısa çalışmanın şartları nelerdir?

İşyerinde ya da bir bölümünde haftalık çalışma süresi en az dört hafta boyunca en az üçte bir oranında azaltılmalıdır. Faaliyetin en az dört hafta tamamen ya da kısmen durdurulması da kısa çalışma sayılır. Süreyle ilgili kurallar aşağıdaki gibidir.

• Kısa çalışma dönemi, başlama tarihi dahil üç ayı geçemez. Aynı gerekçeyle farklı tarihlerde başvuru yaparsanız süre ilk başvurunun başlangıcından sayılır. Cumhurbaşkanı ödenek süresini altı aya kadar uzatabilir (4447 ek m.2).
• Başvurulan dönem işyeri için dört haftadan kısa olamaz. Listedeki her çalışan için de en az dört hafta olmalıdır. Sözleşmesi biten, başka işyerine nakledilen ya da sözleşmesi askıya alınan çalışan bunun istisnasıdır.
• Üçte bir oranı işyeri genelinde aranır. Tek tek çalışanlarda azaltma, sıfır olmamak şartıyla üçte birin altında kalabilir.
• İlan edilen dönemin içinde kalmak şartıyla her çalışan için farklı bir başlama tarihi belirleyebilirsiniz.

Çalışanın ödenek alabilmesi için hangi şartlar gerekir?

Talebiniz uygun bulunsa bile ödeneği yalnızca prim şartını sağlayan çalışan alır. Çalışan kısa çalışma başlamadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmalı ve son üç yılda en az 450 gün sigortalı çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olmalıdır. 450 gün şartı 2024'te 7495 sayılı Kanun'la getirildi, bu yüzden eski kaynaklarda farklı rakamlarla karşılaşabilirsiniz.

Kısa çalışma ödeneği ne kadar?

Günlük ödenek, çalışanın son 12 aylık prime esas kazancına göre bulunan günlük ortalama brüt kazancının %60'ıdır. Ödenek brüt asgari ücretin %150'sini geçemez. 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL olduğu için üst sınır aylık 49.545 TL'dir. Ödenekten damga vergisi dışında kesinti yapılmaz ve para her ayın 5'inde doğrudan çalışanın hesabına yatar.

Ödenek bütün ay için değil, çalışılmayan süre için hesaplanır. Bir örnekle bakalım. Son 12 aya göre günlük ortalama brüt kazancı 1.200 TL olan bir çalışanın günlük ödeneği 1.200 × %60 = 720 TL'dir. Fabrika haftalık 45 saatlik çalışmayı 30 saate indirdiyse, yani üçte bir azalttıysa, ayın yaklaşık üçte biri çalışılmamış sayılır. Çalışan 30 günlük bir ayda yaklaşık 10 gün × 720 TL = 7.200 TL ödenek alır. Çalıştığı 30 saatin ücretini de sizden alır. Kesin tutarı İŞKUR, sizin bildirdiğiniz fiilî kısa çalışma süresine göre hesaplar.

• Zorlayıcı sebeplerde ödeme, İş Kanunu m.24/III ve m.40'taki bir haftalık sürenin ardından başlar. Bu ilk haftada çalışamayan işçiye her gün için yarım ücreti siz ödersiniz (İş K. m.40).
• Kısa çalışmadaki işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücretini, kısa çalışma süresiyle orantılı olarak işveren ve İŞKUR paylaşır.
• Sözleşme ilk kısa çalışmanın başladığı tarihten itibaren 3 yıl içinde biterse, kısa çalışma ödeneği alınan süreler işsizlik ödeneği süresinden düşülür. Kalan süreyi işsizlik maaşı hesaplama aracıyla tahmin edebilirsiniz.
• Çalışan geçici iş göremezlik raporu aldığında ödenek durur. Sözleşmenin bitmesi, nakil, askerlik ya da tutukluluk gibi durumlarda ödenek kesilir.

İŞKUR'a kısa çalışma başvurusu nasıl yapılır?

Başvuruyu işveren olarak e-Devlet üzerinden yaparsınız ve sonucu yine e-Devlet'ten takip edersiniz. Süreç şu adımlarla ilerler.

1. Gerekçeyi belgeleyin. Kriz, salgın ya da zorlayıcı sebebin ne olduğunu ve işyerinizi nasıl etkilediğini açıkça yazın.
2. Çalışan listesini hazırlayın. Kısa çalışmaya alacağınız her çalışanın dönemini ve haftada kaç saat çalışmayacağını İŞKUR'un istediği biçimde listeleyin. Başvuruya işyerinin ünvanını, adresini, İŞKUR ve SGK işyeri numaralarını da yazın.
3. İşyerinde toplu iş sözleşmesi varsa, sözleşmenin tarafı olan işçi sendikasına yazılı bildirim yapın.
4. Uygunluk tespitini bekleyin. İŞKUR başvuruyu sebep ve şekil yönünden inceler, ardından iş müfettişleri uygunluk tespiti yapar. İnceleme sürerken dönemi uzatamaz, süreyi artıramaz ve listeye yeni çalışan ekleyemezsiniz.
5. Sonuç size bildirilince bunu çalışanların görebileceği bir yerde ilan edin ve varsa sendikaya da bildirin.
6. Normal çalışmaya ilan ettiğiniz tarihten önce dönecekseniz İŞKUR'a, sendikaya ve çalışanlara altı iş günü önceden yazılı bildirim yapın.

Kısa çalışma puantajda nasıl gösterilir?

Kısa çalışma döneminde ödemenin dayanağı puantajdır. Çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmanız ve istendiğinde göstermeniz gerekir (Yönetmelik m.10). Ödenek, uygunluk tespitindeki süreyi aşmamak şartıyla fiilen gerçekleşen kısa çalışma süresine göre verilir. Bu süre SGK'ya verdiğiniz beyannamelerle de uyumlu olmalıdır.

• Çalışılan ve çalışılmayan saati ayrı tutun. Sizin ödediğiniz ücret çalışılan saate, Fon'un ödediği ödenek çalışılmayan saate dayanır. İkisi tek bir 'eksik gün' satırında karışırsa hem ücret hem ödenek yanlış çıkar.
• Kısa çalışma ödeneği alınan günleri SGK bildiriminde 18 numaralı eksik gün nedeniyle gösterin.
• Bildirdiğiniz süreyle fiilî süre aynı olmalı. Müfettiş, ödenek alan çalışanların süreleri hakkında hatalı bilgi ya da belge verdiğinizi tespit ederse yazılı talebiyle ödenek durdurulur (Yönetmelik m.8). Hatalı bilgi yüzünden yapılan fazla ödemeler yasal faiziyle işverenden tahsil edilir.
• Fiilî sürelerle ilgili bildirimleri ve değişiklikleri, dönemin son ayına ait beyanname süresini izleyen ayın sonuna kadar İŞKUR'a iletirseniz ödemede dikkate alınır.