Hesap nasıl yapılıyor?
Önce ortalama brüt ücretten kişi başı aylık işveren maliyeti bulunur. SGK ve işsizlik işveren payları da buna dahildir ve hesap işveren maliyeti aracındakiyle aynıdır. Bu tutar 225 saate (30 gün × 7,5 saat) bölünür ve bir çalışma saatinin maliyeti çıkar. Telefon kaybı aracımız da aynı yöntemi kullanır.
- Planlı kişi-gün = çalışan sayısı × aylık iş günü.
- Gelinmeyen her kişi-gün, günlük çalışma süresi kadar kayıp saat sayılır.
- Geç kalma, erken çıkma ve uzayan molada kişi başı günlük dakika ÷ 60 × gelinen kişi-gün hesaplanır. Gelinmeyen gün için ayrıca geç kalma sayılmaz.
- Aylık maliyet = toplam kayıp saat × saatlik maliyet. Yıllık maliyet bunun 12 katıdır.
Araç açıldığında örnek bir fabrikayla hesap yapar. Bu fabrikada asgari ücretle çalışan 100 kişi var ve imalat sektöründe, ayda 26 gün, günde 7,5 saat çalışılıyor. Kişi başı günde 10 dakika geç kalma, 5 dakika erken çıkma ve ayda 1 gün devamsızlık olduğunu varsayıyoruz. Bu durumda fabrika ayda 1.375 adam-saat ve yaklaşık 240 bin TL kaybeder. Yıllık kayıp yaklaşık 2,9 milyon TL olur. Kişi başı günde 5 dakika bile bu fabrikada ayda yaklaşık 36 bin TL tutuyor.
Çalışma günü ve günlük süre nasıl seçilmeli?
İş Kanunu m.63’e göre haftalık çalışma en çok 45 saattir ve aksi kararlaştırılmadıkça çalışılan günlere eşit bölünür. Haftada 6 gün çalışılan fabrikada bu günde 7,5 saat (ayda yaklaşık 26 iş günü), 5 gün çalışılan yerde günde 9 saat (yaklaşık 22 iş günü) eder. İki alanı da kendi vardiya düzeninize göre değiştirin. Molalar çalışma süresinden sayılmaz.
Devamsızlık oranı nasıl bulunur?
Gelinmeyen kişi-gün, planlı kişi-güne bölünür. Araç planlı günü çalışan × iş günü olarak alır. Yıllık izinli ve raporluları planlı günden düşerseniz daha kesin bir devamsızlık oranı bulursunuz.
Önce hangi kaleme bakmalı?
Kalem kalem dağılım, kaybın nereden geldiğini gösterir. Tek bir gün devamsızlık çoğu zaman onlarca dakikalık geç kalmadan pahalıdır. Ama geç kalma her gün ve herkeste tekrarlandığı için toplamda öne geçebilir. Mesela aynı güzergahtaki kişiler birlikte geç kalıyorsa sebep büyük ihtimalle servistir. Pazartesileri artan devamsızlık ise daha çok bir düzen sorununa işaret eder. Önlemi en büyük kaleme göre seçin, sonra aynı girdilerle yeniden ölçün.
Bu hesap ücret kesintisi göstermez
Sonuç, kaybolan çalışma süresinin işverene maliyetidir. Duran hat, yerine yazılan fazla mesai ve kaçan sevkiyat bu hesaba girmez. Geç kalanın ücretinden ne kesileceğini de göstermez, çünkü ücret kesintisi ayrı bir hukuk konusudur.
Girdileri nasıl ölçersiniz?
Sonuç, girdiğiniz rakamlar kadar doğrudur. Geç kalma ve erken çıkma ortalamasını en doğru, giriş-çıkış kayıtlarından ölçerek bulursunuz. Ödenen saat ile fiilen çalışılan saat arasındaki fark işgücü verimliliği göstergelerini de etkiler.