İstifa eden kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı alır mı?
Genel kural olarak istifa eden kıdem tazminatı da işsizlik maaşı da alamaz. Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un yürürlükteki 14. maddesinde sayılan hâllerde doğar ve haklı bir sebebe dayanmayan istifa bu hâller arasında yoktur. İşsizlik ödeneği de yalnız 4447 sayılı Kanun’un 51. maddesinde sayılan hâllerde verilir ve düz istifa orada da geçmez. Ama iki grup istisna var.
- İşçi sözleşmeyi İş Kanunu m.24’e dayanarak haklı nedenle feshederse kıdem tazminatı doğar (1475 m.14 ve 4857 geçici m.1). Sağlık sebepleri, ücretin kanuna ya da sözleşmeye uygun ödenmemesi, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı ve işin bir haftadan fazla durmasını gerektiren zorlayıcı sebep bu maddeye girer. Prim şartları da sağlanıyorsa işsizlik ödeneği alınır (4447 m.51/b). Ahlak ve iyi niyet kurallarına dayanan fesih, durumu öğrendikten sonra 6 iş günü içinde yapılmalıdır (m.26).
- Muvazzaf askerlik, emeklilik (aylığa hak kazanıldığı ve kuruma başvurulduğu belgelenerek), yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması ve kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ayrılması hâllerinde de kıdem tazminatı doğar (1475 m.14). Bu hâller 4447 m.51’de sayılmadığı için işsizlik ödeneği doğmaz.
Kıdem tazminatı için en az bir tam yıl çalışmış olmak gerekir. İşsizlik ödeneği için ayrıca son 120 gün kesintisiz çalışma ve son 3 yılda en az 600 gün prim şartı aranır (4447 m.50). Bu ayrılış hâllerinin her biri SGK’ya ayrı bir işten çıkış koduyla bildirilir.
İstifa ederken ihbar süresine uymak gerekir mi?
Belirsiz süreli sözleşmede bildirim süresi iki taraf için de geçerlidir. Kıdemi 6 aydan az olan için 2, 6 ay - 1,5 yıl için 4, 1,5 - 3 yıl için 6, 3 yıldan fazla için 8 haftadır (İş Kanunu m.17). Bu süreye uymadan ayrılan çalışan, bildirim süresinin ücreti kadar ihbar tazminatını işverene ödemek zorunda kalabilir. Tutarı kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracı bulur. m.24’e dayanan haklı fesihte ve deneme süresinde bildirim süresi aranmaz.
Dilekçeyi alırken nelere dikkat etmeli?
- Dilekçede tarih ve son çalışma günü açıkça yazmalı. Teslim alan kişi nüshaya imza ve tarih atmalı.
- Hangi sebeple ayrılınırsa ayrılsın kullanılmayan yıllık izin ücreti ödenir (İş Kanunu m.59).
- İşten ayrılana çalışma belgesi verilir (İş Kanunu m.28).
- İşe girişte tarihsiz istifa dilekçesi imzalatmayın. İstifa iradesi ayrılış anında ve gerçekten var olmalı.
Kaynaklar: 4857 sayılı İş Kanunu (m.17, 24, 26, 28, 59, geçici m.1), 1475 sayılı İş Kanunu m.14, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.50-51. Bu şablon genel bir örnektir. Haklı nedenle fesihte avukatınıza danışın.