Ücret hesap pusulası nedir?
İş Kanunu'nun 37. maddesine göre işveren, işyerinde ya da bankaya yaptığı ücret ödemelerinde işçiye ücret hesabını gösteren bir pusula vermek zorundadır. Pusula imzalı olmalı ya da işyerinin özel işaretini taşımalıdır. Halk arasında "maaş pusulası" ya da "bordro" denen belge budur.
Ücretin bankaya yatırılması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Kanun açıkça "işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde" der. Banka dekontu ödeme yapıldığını gösterir, hesabın nasıl yapıldığını göstermez.
Pusulada neler yazmalı?
Kanun, pusulada şu bilgilerin ayrı ayrı gösterilmesini ister:
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Ödeme bilgisi | Ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem |
| Asıl ücrete eklemeler | Fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi her çeşit ek |
| Kesintiler | Vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesinti |
Uygulamada iyi bir pusulada ayrıca çalışılan gün sayısı, fazla mesai saati, eksik gün ve nedeni, brüt ücret, SGK ve işsizlik primi işçi payı, gelir vergisi matrahı ve kümülatif matrah, asgari ücret istisnası ve net ödenen tutar yer alır. Kalemlerin nasıl hesaplandığını brütten nete maaş hesaplama rehberinde adım adım anlattık.
Pusula damga vergisinden muaf
m.37'ye göre ücret hesap pusulasıyla ilgili işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. Pusula düzenlemek işverene ek vergi maliyeti çıkarmaz.
Ücret bordrosu ile pusula aynı şey mi?
Hayır. İkisi farklı kanunlardan doğan, farklı amaçlı belgelerdir:
| Ücret bordrosu | Ücret hesap pusulası | |
|---|---|---|
| Dayanak | Vergi Usul Kanunu m.238 | İş Kanunu m.37 |
| Kimin için? | İşverenin kaydı; vergi denetimi | İşçiye verilir |
| Kapsam | Ay içinde ücret ödenen tüm çalışanlar | Her işçiye kendi hesabı |
| İçerik | Ad-soyad, birim ücret, çalışma süresi, hesaplanan vergiler | Ödeme günü, dönem, her ek ve her kesinti ayrı ayrı |
| Süre | Ertesi ayın 20'sine kadar hazırlanıp imzalanır | Her ödemede |
Vergi Usul Kanunu'na göre bordroda en az çalışanın adı soyadı, ücretin alındığına dair imzası ya da mührü (ayrıca makbuz alınıyorsa zorunlu değil), birim ücret, çalışma süresi ve hesaplanan vergiler yer alır. Bir aya ait bordro, ertesi ayın 20'sine kadar hazırlanıp tarihlenir ve imzalanır. Uygulamada bordro programları her çalışan için ayrı pusula da üretir; önemli olan pusulanın çalışana gerçekten verilmesi ve m.37'deki kalemleri ayrı ayrı göstermesidir.
Puantaj bordroyu nasıl etkiler?
Bordro, puantajın parasal karşılığıdır. Puantajdaki her hata bordroya ve pusulaya aynen geçer:
- Fazla mesai saati eksik yazılırsa işçi alacaklı kalır; fazla yazılırsa işveren fazladan öder.
- Hafta tatili ve resmî tatil çalışması puantajda ayrılmazsa pusulada ayrı ek olarak gösterilemez.
- Rapor, ücretsiz izin ve devamsızlık ayrı kodlanmazsa SGK'ya yanlış eksik gün nedeni bildirilir.
- Ücretli mazeret izni devamsızlık gibi işlenirse haksız kesinti yapılır.
Ay sonu puantajının nasıl hazırlanıp muhasebe programına aktarıldığını puantaj nasıl hazırlanır rehberinde, kayıtların ne kadar saklanacağını kayıt saklama rehberinde anlattık.
Pusula imzalatılmalı mı? Elektronik teslim
Kanun pusulanın işveren tarafından imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıyan bir belge olmasını ister; işçiye imzalatılmasını ayrıca şart koşmaz. Ancak işçinin imzası, pusulanın teslim edildiğini ve içeriğin bilindiğini gösterdiği için ücret alacağı uyuşmazlıklarında önemli bir delildir.
İş Kanunu pusulanın teslim yöntemini ayrıca düzenlemez. Pusula e-posta ya da bir uygulama üzerinden verilecekse, belgenin işyerinin özel işaretini taşıması ve hangi tarihte kime iletildiğinin sonradan gösterilebilmesi gerekir. Elektronik teslimin sizin işyerinizde nasıl kurgulanacağını mali müşavirinizle ya da avukatınızla netleştirin.
Pusula vermemenin cezası (2026)
| İhlal | Dayanak | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| Ücret hesap pusulası düzenlememek (m.37) | İş K. m.102/b | 9.943 TL |
| Kanuna aykırı ücret kesme cezası vermek ya da kesintinin sebep ve hesabını bildirmemek (m.38) | İş K. m.102/b | 9.943 TL |
| Ücreti süresinde kasten ödememek ya da eksik ödemek (m.32) | İş K. m.102/a | 2.734 TL, her işçi ve her ay için |
Tutarlar ÇSGB'nin 2026 idari para cezaları tablosundandır. Ücret kesintilerinin sınırları için geç kalma ve ücret kesintisi rehberine bakabilirsiniz.
Mertsis Digital ile
Pusuladaki gün ve saatler puantajdan doğru gelir
- Normal çalışma, fazla mesai, hafta tatili, geç kalma, erken çıkma ve eksik süreler ayrı ayrı hesaplanır.
- Luca (.xls) ve Logo dosyası tek tıkla; elle düzeltmeler dosyaya anında yansır.
- Çalışana gün gün kişisel puantaj verilebilir; maaş itirazları azalır.
- Ücret hesabı paketiyle banka ve avans girilir, kalan net (elden ödenecek) tutar hesaplanır.
Sık sorulanlar
Ücret hesap pusulası vermek zorunlu mu?
Evet. İş Kanunu m.37'ye göre işveren, işyerinde ya da bankaya yaptığı her ücret ödemesinde işçiye imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıyan bir ücret hesap pusulası vermek zorundadır.
Pusulada hangi bilgiler olmalı?
Ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem; fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi tüm eklemeler; vergi, sigorta primi, avans, nafaka ve icra gibi tüm kesintiler ayrı ayrı.
Ücret hesap pusulası vermemenin cezası ne kadar?
2026'da İş Kanunu m.102/b'ye göre 9.943 TL idari para cezası uygulanır.
Bordro ile ücret hesap pusulası farkı nedir?
Ücret bordrosu Vergi Usul Kanunu m.238'e göre işverenin tuttuğu toplu kayıttır. Ücret hesap pusulası İş Kanunu m.37'ye göre her işçiye kendi ücret hesabını gösteren belgedir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, m.32, m.37, m.38, m.102
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, m.238
- ÇSGB: 4857 sayılı İş Kanunu 2026 yılı idari para cezaları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavirinize danışın.